عباس قديانى

85

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

احمد بن اسماعيل سامانى ( 295 - 301 ه . ) پس از پدر برجاى او نشست و از طرف مكتفى خليفه فرمان امارت ماوراء النهر و خراسان را يافت . وى به حكومت « معدل بن على بن ليث » امير صفارى خاتمه داد و دولت صفاريان را منقرض ساخت . احمد در آغاز كار با عموى خود اسحق بن احمد كه در سمرقند بر وى طغيان كرده بود بجنگيد و او را دستگير كرده به بخارا آورد . ابو الفضل محمد بن عبد الله بلعمى كه مردى دانشمند و با تدبير و وزير پدرش بود ديگرباره وزارت داد و سرانجام در شكارگاهى به دست چند تن از غلامان خود در جمادى الاخر سال 301 ه . كشته شد و به همين سبب او را امير شهيد لقب دادند . احمد بن حامد 472 - 526 ه . ق . ، مستوفى اصفهانى ، از مشاهير رجال دولت سلجوقى ، خزانه‌دار سلطان محمود سلجوقى بود ، و در آخر كار ، سلطان او را در بغداد گرفت و به قلعه‌اى در تكريت فرستاد ، و در آن زندان او را به قتل رسانيد . احمد بن حسن ميمندى از سياستمداران به نام دورهء غزنويان كه سلطان محمود غزنوى پس از عزل فضل بن احمد اسفراينى مقام وزارت خود را در سال 401 ه . ق . به او محول داشت ولى او نيز مانند فضل بن احمد از وزارت خلع شد . در زمان سلطنت سلطان مسعود بار ديگر به شغل وزارت گماشته شد و مدت دو سال و نيم وزارت سلطان مسعود را بر عهده داشت تا اينكه در سال 424 ه . ق . جهان را بدرود گفت . احمد بن حمويه از امراى دورهء سامانى ، كه مدتها با عزت به خدمت نوح اول و برادرش پرداخت ولى سرانجام به تحريك دشمنان به زير چوب شكنجه در 335 ه . ق . كشته شد . احمد بن خضرويه بلخى از صوفيان ايرانى ، اهل بلخ كه سال فوت او را 232 و 240 ه . نوشته‌اند . احمد بن سهل از سرداران بزرگ سامانيان . احمد بن عبد الصمد وزير معروف سلطان مسعود و سلطان مودود غزنوى و ملقب به شمس الوزراء است . وى ابتدا وزير آلتونتاش خوارزمشاه بود . احمد ابن عبد الصمد از مشاهير رجال دربار غزنوى و ممدوح شعرايى چون منوچهرى و فرخى است كه در 437 بدرود حيات گفت . احمد بن يوسف وزير ايرانى قائم بامر الله . احمد بيك نوركمال احمد بيك نوركمال از وزيران شاه طهماسب اول صفوى بود . احمد بيگ تركمان از پادشاهان سلسلهء امراى آق‌قويونلو ؛ پسر اغورلو محمد . وى در ذيقعده سنهء 902 رستم بيگ